Trên thế giới mỗi năm có hơn 20 triệu người chết vì nhồi máu cơ tim, đây là một bệnh lý vô cùng nguy hiểm, 90 % người bệnh tử vong nếu không được cấp cứu kịp thời trong 15 phút đầu phát bệnh. Vì vậy, trang bị những kiến thức cơ bản về nó là cách tốt nhất giúp ta yên tâm về bệnh.

Định nghĩa về cơn đau tim

Cơn đau tim hay còn gọi là nhồi máu cơ tim mà triệu chứng điển hình nhất là đau ngực. Bệnh xuất hiện khi một nhánh của động mạch vành nuôi dưỡng cơ tim đột ngột bị tắc nghẽn bởi một khối máu đông hay mảng xơ vữa trong lòng động mạch, gây thiếu máu cục bộ cơ tim. Khi tim không được cung cấp máu, sẽ dẫn đến vùng thiếu máu cơ tim hoại tử gây tử vong (nhồi máu cơ tim).

Những người có nguy cơ mắc nhồi máu cơ tim là những người nằm trong nhóm đối tượng mỡ máu, béo phì, stress, hút thuốc lá, huyết áp cao, sử dụng bia rượu…đối với nhóm đối tượng này khả năng phát bệnh là thường trực. Tuy nhiên, có đến 25 % bệnh nhân nhồi máu cơ tim không nằm trong nhóm đối tượng này. Vì vậy, chúng ta phải hết sức thận trọng với những dấu hiệu nghi ngờ bạn có thể mắc bệnh tim nguy cơ biến chứng nhồi máu cơ tim.

Triệu chứng của nhồi máu cơ tim :

  • Đau thắt ngực là triệu chứng điển hình nhất của nhồi máu cơ tim, khi máu không được lưu thông sẽ dẫn đến tình trạng tim bị thiếu máu làm hoại tử vùng cơ tim gây đột tử, mà biểu hiện rõ nhất là cơn đau thắt ngực. Tuy nhiên, tùy vào cơ địa mỗi người mà tần suất cũng như mức độ đau ngực khác nhau, có người thường xuyên đau nhưng cũng có người rất ít đau, đôi khỉ chỉ là cảm giác đau nhẹ, khó thở…25% bệnh nhân bị thiếu máu cơ tim không có triệu chứng đau ngực .
  • Khó thở, nặng nhọc : Đây là triệu chứng thường thấy, cảnh báo sớm nguy cơ nhồi máu cơ tim khi máu không được lưu thông sẽ khiến trái tim phải hoạt động nhiều gây ra cảm giác này, nhất là khi hoạt động quá sức hoặc vận động nặng.
  • Mệt mỏi, đau đầu : Mệt mỏi, đau đầu cũng là một biểu hiện sớm của nhồi máu cơ tim, tim không được cung cấp đầy đủ máu sẽ ảnh hưởng đến toàn bộ hoạt động của cơ thể, gây cho bạn cảm giác suy nhược, mất tinh thần, luôn cảm thấy mệt mỏi, hụt hơi dù ngay cả khi bạn không vận động nặng.
  • Một số bệnh nhân cảm thấy đầy bụng và nôn. Khi đó bệnh nhân thường hay vã mồ hôi, choáng váng và khó thở
  •  Một số bệnh nhân không cảm thấy đau ngực khi bị nhồi máu cơ tim. Điều này đặc biệt hay gặp ở người bị đái tháo đường và người trên 75 tuổi

Như vậy khi bạn (hoặc người thân trong gia đình) gặp các triệu chứng:

   1- Cơn đau thắt ngực nặng có hướng lan như trên.

   2- Cơn đau kéo dài hơn 15 phút.

   3- Nghỉ ngơi không làm hết cơn đau; nếu dùng Nitroglycerin (một loại thuốc làm giãn mạch máu nuôi tim để điều trị cơn đau thắt ngực) có thể giảm bớt cơn đau…tuy nhiên chỉ là tạm thời, tính mạng người bệnh vẫn có thể gặp nguy hiểm.

   Bạn nên nghi ngờ khả năng bị nhồi máu cơ tim. Hãy gọi xe cấp cứu ngay để được đưa vào cấp cứu tại cơ sở Y tế gần nhất bởi vì cơ tim không thể phục hồi nếu tình trạng thiếu máu kéo dài. Và theo thống kê, 90 % người bị cơn đau tim tử vong ở nhà do không được cấp cứu kịp thời. 

Bạn phải làm gì nếu nghi ngờ bị nhồi máu cơ tim : 

Những người nằm trong nhóm yếu tố nguy cơ mắc bệnh, nhất là người bắt đầu bước vào độ tuổi 40 (hoặc trong gia đình có người cao tuổi), nên chủ động chuẩn bị tâm lý đồng thời trang bị những kiến thức về bệnh để khi cảm thấy có dấu hiệu của nhồi máu cơ tim, bạn có thể chủ động xử lý. Tự đặt ra các câu hỏi như :

 1. Gọi điện cho ai?

2. Tạm thời làm gì?

3. Cơ sở Y tế nào bạn dự định tới và làm thế nào để tới đó?

4. Thông tin nào bạn cần nói cho bác sĩ cấp cứu chăm sóc ban đầu của bạn? 

   Những bước xử lý này khá quan trọng, ảnh hưởng đến tiên lượng bệnh cũng như khả năng phục hồi của bạn – vì vậy, sẽ không thừa nếu bạn hiểu rõ mình cần làm những gì khi nghi ngờ có dấu hiệu bị nhồi máu cơ tim.  

Một

   Nói ngay với ai đó bạn cảm thấy như thế nào và sự nghi ngờ khả năng bạn có thể bị nhồi máu cơ tim. Trong trường hợp bạn ở một mình, hãy quyết định ngay mình sẽ gọi cho ai (bạn đã có sẵn số điện thoại của họ). Những người này có thể là người thân, hàng xóm hay bác sĩ của bạn. Lý tưởng nhất là chia sẻ tình hình sức khoẻ của mình với bạn bè, người thân, hàng xóm hay bác sĩ – điều này có thể sẽ giúp bạn nhận được sự giúp đỡ kịp thời.

Hai

   Khi có dấu hiệu bị nhồi máu cơ tim, nên ngồi nghỉ ngay tại chỗ, tốt nhất giữ người ở trạng thái nửa nằm, nửa ngồi, có chỗ tựa đầu. Nới rộng cổ áo và dây thắt lưng, nên chọn vị trí có nhiều oxy, thoáng mát. Nếu bạn có sẵn đơn thuốc, hãy thực hiện theo hướng dẫn của bác sĩ. Nếu chưa, hãy dùng Nitrat (nitroglycerin hoặc isosorbide dinitrate) dạng ngậm hay xịt dưới lưỡi – sau đó gọi cấp cứu ngay. Nhai hay uống một viên aspirine 325mg (nếu không có chống chỉ định), hoặc dùng Plavix nếu bạn có chống chỉ định với aspirine hoặc có bệnh viêm, loét dạ dày…


Cấp cứu kịp thời là cách tốt nhất duy trì sự sống

Tuy nhiên, đây chỉ là những giải pháp tạm thời, chứ không giải quyết được nguồn gốc của bệnh.  

Ba

   Cần chú ý những thông tin bạn sẽ nói khi đã tới bệnh viện. 

Hãy nhớ nói với bác sĩ ở phòng cấp cứu: 

- Bạn cảm thấy đau như thế nào?

- Cơn đau xảy ra khi nào, trong bối cảnh nào?

- Cơn đau hiện tại có thay đổi so với lúc mới xảy ra hay không?.

- Bạn đã dùng thuốc gì?

Bạn cũng cần phải nói ngay với đội cấp cứu nếu có các vấn đề: 

- Bạn đã từng bị nhồi máu cơ tim trước đây.

- Bạn đã từng có cơn đau thắt ngực trước đây.

- Bạn đang thường dùng thuốc gì.

Một khi bạn để xuất hiện cơn nhồi máu cơ tim nghĩa là bạn đang đặt tính mạng của mình vào vòng nguy hiểm. Do đó, chỉ có phòng ngừa từ xa trước khi chưa muộn mới là cách tối ưu nhất. Theo GS.TS Phạm Gia Khải – Chủ Tịch hội tim mạch Việt Nam : “ Nhồi máu cơ tim tuy là một căn bệnh nguy hiểm nhưng không có nghĩa là vô phương cứu chữa, chúng ta vẫn có thể phòng tránh được bệnh nếu chủ động thực hiện một chế độ sinh hoạt, ăn uống khoa học, điều độ. Hạn chế sử dụng các chất kích thích như rượu, bia, thuốc lá…ăn nhiều rau xanh, thường xuyên tập thể dục giúp tăng cường sức khỏe. Nên kết hợp với sử dụng các sản phẩm bổ sung tốt cho tim mạch như Đan sâm, Tam thất…giúp giảm mỡ máu, ngăn ngừa mảng xơ vữa, tăng cường sức khỏe tim mạch”.

Theo Bích Phương